Wat is de verborgen rekening van werken in Excel voor jouw bedrijf?
De verborgen rekening van werken in Excel komt nooit binnen als factuur, en daarom betaalt bijna niemand er bewust voor. Excel heb je al, er hoeft geen project te starten, er hoeft niemand iets te tekenen. Toch is blijven doen wat je altijd deed de duurste keuze die je als ondernemer maakt, en je maakt hem elke dag opnieuw.
Stilstand voelt gratis. Er is geen offerte, geen implementatietraject, geen leverancier die aan tafel zit. Dus blijft het bestand met de orders, de planning of de klantafspraken gewoon draaien zoals het de afgelopen jaren draaide. De kosten staan nergens in je begroting en daardoor bestaan ze voor je gevoel niet. Dat is precies wat ze zo duur maakt: wat je niet ziet, stuur je ook niet bij. Niemand houdt bij hoeveel minuten er vandaag weer verdwenen zijn.
Kijk eens naar een gewone dinsdag. Iemand zoekt een half uur naar de goede versie van het bestand. Een order is twee keer ingevoerd, door twee collega's die allebei dachten dat het nog moest. Een projectleider loopt naar binnendienst om te vragen hoe iets voorstaat, omdat het overzicht niet klopt. Los van elkaar stelt het niks voor. Niemand gaat over een half uur moeilijk doen.
Het probleem is dat je die halve uren nooit bij elkaar optelt. Je ziet ze per persoon, per dag, per incident. En per incident is het altijd te klein om er iets aan te doen. Daardoor blijft het liggen, maand na maand, terwijl je team groeit en het bestand steeds meer moet dragen dan waarvoor het ooit bedoeld was. Tijd om het wel eens op te tellen.
Reken het uit voordat je iets kiest
Wat werkt is geen nieuw pakket kopen omdat het onrustig voelt. Wat werkt is eerst zwart op wit zetten wat stilstand je kost. Neem een bedrijf met 20 medewerkers. Iedereen verliest een half uur per dag aan zoeken, dubbel werk en wachten. Dat is 10 uur per dag voor het hele team. Over een jaar kom je op zo'n 2200 uur.
Zet daar een uurtarief van 45 euro tegenover. Niet eens hoog voor een gemiddelde medewerker inclusief lasten. Dan zit je op 99.000 euro per jaar aan werk dat niks oplevert. Geen omzet, geen tevreden klant, geen beter product. Gewoon uren die verdwijnen in zoeken en navragen.
Zodra die 99.000 euro op tafel ligt, is Excel niet meer de goedkope optie, maar een kostenpost zonder bonnetje. Dan wordt de vraag ook anders. Je vraagt je niet meer af of een andere manier van werken geld kost, maar of die minder kost dan wat je nu al betaalt. Voor de meeste ondernemers met 15 tot 30 mensen is dat antwoord sneller duidelijk dan ze verwachten. Doe de som met je eigen aantal medewerkers en je eigen uurtarief, en wees eerlijk over dat halve uur.
Tijd is nog de goedkoopste post
Die 99.000 euro is alleen de zichtbare laag. Het gaat dan puur om uren. De echte kosten zitten in wat je niet ziet, en die laten zich slecht in een rekensom vangen. Toch kun je ze wel benoemen. Wij delen ze in vier lekken in, omdat elk lek op een andere plek in je bedrijf zit en dus ook een andere eigenaar heeft. Loop ze na voor je eigen bedrijf en je ziet snel waar het pijn doet.
De vier lekken naast de verloren uren
Het fouten-lek: iemand werkt in een oude versie en er sluipt een fout in een offerte of levering. Het facturatie-lek: meerwerk dat nooit is gefactureerd omdat de afspraak in een appje stond en niet in het bestand. Het klant-lek: een klant haakt af omdat de overdracht tussen sales en uitvoering misging. Het mensen-lek: een goede medewerker vertrekt omdat het werk te rommelig wordt. Elk van die vier kan in één keer meer kosten dan een maand aan verloren uren.
Waarom het elk jaar duurder wordt
Het venijnige zit in groei. Hoe meer mensen je aanneemt, hoe meer er moet worden afgestemd. Bij 10 mensen heb je zo'n 45 lijntjes tussen collega's. Bij 20 mensen zijn het er al 190. Twee keer zoveel mensen dus, maar ruim vier keer zoveel afstemming. Een Excel-bestand dat bij 10 mensen nog net werkte, houdt dat bij 20 niet meer bij. En het team voelt dat eerder dan de directie.
Dat betekent dat de rekening van dit jaar niet de rekening van volgend jaar is. Neem je drie mensen aan, dan groeien de verloren uren mee, maar het aantal momenten waarop iets fout kan gaan groeit harder. De halve dag die nu verdwijnt, wordt bij een volgende groeistap makkelijk meer. Wie wacht tot het echt knelt, begint aan een verandering op het moment dat het team het minst ruimte heeft om iets nieuws te leren.
Niks veranderen kost veel meer dan je denkt, alleen betaal je het niet in één keer maar elke dag een klein beetje. Begin daarom met de som: aantal medewerkers maal verloren tijd maal uurtarief, en zet de vier lekken ernaast. Wie dat getal kent, beslist op feiten in plaats van op gevoel. Lead Innovation helpt ondernemers dat getal boven tafel te krijgen en te bepalen wat een nuchtere volgende stap is.