Naar de inhoud
Blogs Best-practices

Proces past niet meer bij je bedrijf? Vijf signalen bij groei

Proces past niet meer bij je bedrijf? Vijf signalen bij groei

Een proces past niet meer zodra je bedrijf harder groeit dan de manier waarop je werkt. Wat bij 10 man prima liep, gaat bij 30 man knellen. Het proces is niet slechter geworden. Je bedrijf is gewoon groter, en dat merk je pas als je er middenin zit.

Elk proces is ooit ontworpen voor een bepaalde omvang. Toen je met 10 mensen werkte, liep je even naar elkaar toe, wist iedereen wat er speelde en had de directeur overal zicht op. Niemand schreef iets op, omdat dat niet nodig was. Dat was geen fout. Het paste gewoon bij dat moment, en het werkte jarenlang goed genoeg om er niet over na te denken.

Het lastige is dat groei langzaam gaat. Er komt elk kwartaal een collega bij, een paar klanten extra, een tweede productlijn. Geen enkele stap voelt groot genoeg om je manier van werken opnieuw te bekijken. Dus plak je er iets bij. Een extra overleg, een extra Excel, een extra handtekening. Tot je op een dag 30 man hebt en merkt dat alles stroever loopt dan drie jaar geleden.

Bij een fabrikant waar we mee werkten, was het bedrijf in drie jaar verdubbeld. Het proces niet. Het gevolg: ruim een kwart van de leveringen was te laat. Niemand deed iets verkeerd, iedereen werkte hard. Dat noemen we groeipijn. Het gevaarlijke eraan is dat ondernemers het vaak aanzien voor een mensenprobleem. Dan ga je strenger sturen of extra mensen aannemen, terwijl het echte probleem ergens anders zit.

Kijk naar wat mensen omheen bouwen

Veel ondernemers denken dat ze een nieuw systeem nodig hebben, of meer discipline. In de praktijk begint het eerder: met eerlijk kijken naar de signalen die je team je al maanden geeft. Want mensen laten precies zien waar het proces tekortschiet. Ze doen dat alleen niet in een overleg, maar in hoe ze hun werk regelen als niemand meekijkt.

Neem de lijstjes. Iemand houdt een eigen Excel bij, een ander heeft een WhatsApp-groep, weer een ander een briefje op zijn bureau. Dat lijkt slordig, maar het is juist andersom: mensen bouwen hun eigen oplossing omdat het proces niet meer genoeg geeft. Wie die lijstjes verbiedt, haalt het enige vangnet weg dat er nog is. Vraag liever wat erin staat en waarom. Dat vertelt je precies welke informatie je proces mist.

Onze vuistregel is simpel. Herken je twee of meer van de vijf signalen hieronder, dan is je bedrijf het proces ontgroeid. Dat is geen ramp. Het betekent dat je bedrijf groeit. Maar groei je door zonder je processen mee te laten groeien, dan wordt elke volgende stap zwaarder in plaats van makkelijker. Bij 30 man voel je dat al, bij 50 man nog veel sterker.

De vijf signalen op een rij

Het eerste signaal hebben we al genoemd: lijstjes naast je systeem. Het tweede is dat alles via één persoon moet. Goedkeuringen stapelen zich op bij de directeur of bij die ene collega die alles weet. Bij 10 man was dat best handig, want die persoon zat er toch en kon snel even kijken. Bij 30 man staat het werk stil totdat die ene persoon tijd heeft. En die persoon heeft nooit tijd, juist omdat alles via hem loopt. Gaat hij twee weken op vakantie, dan merk je pas echt hoeveel er van hem afhangt.

Het derde signaal: het gaat mis in de overdracht. Sales verkoopt iets, maar de uitvoering weet niet precies wat er is beloofd. Een order wordt te laat ingepland, een klantwens raakt onderweg kwijt. Dit signaal merkt je klant als eerste, en het is precies wat er bij die fabrikant gebeurde. Een kwart te late leveringen ontstaat zelden op de werkvloer zelf. Het ontstaat tussen twee afdelingen in, waar niemand zich eigenaar voelt. Iedereen doet zijn eigen stuk goed, maar het stuk ertussen is van niemand.

Vragen wat je zou moeten zien

Het vierde signaal is dat je steeds meer overleg nodig hebt om te weten hoe het ervoor staat. Statusmeetings, rondbellen, mailtjes met "hoe staat het hiermee". Elk overleg voelt nuttig, maar opgeteld kost het je team uren per week. Als je moet vragen wat je zou moeten kunnen zien, past je proces niet meer. Dat is misschien wel de handigste toets van allemaal, omdat je hem morgen al in je eigen agenda kunt doen. Tel hoeveel overleggen deze week alleen bedoeld waren om informatie op te halen. Bij de meeste bedrijven van 30 man schrikt men van dat getal.

Waarom inwerken de duurste is

Het vijfde signaal: nieuwe mensen hebben maanden nodig om mee te draaien. Er is niks vastgelegd, alles gaat mondeling. Elke nieuwe collega kost dan niet alleen zijn eigen tijd, maar ook die van de mensen die hem moeten inwerken. En dat zijn vaak precies de ervaren collega's die al overvol zitten, de mensen uit signaal twee. Zo versterken de signalen elkaar. Wie groeit door mensen aan te nemen, maakt het probleem dan op korte termijn zelfs groter.

Dat is het patroon dat we steeds zien bij bedrijven tussen de 10 en 50 man. De signalen komen zelden los. Lijstjes ontstaan omdat de overdracht hapert, overleg groeit omdat niemand overzicht heeft, inwerken duurt lang omdat alles in hoofden zit. Daarom is twee signalen al genoeg om actie te nemen. Wacht je tot je ze alle vijf herkent, dan ben je meestal al een jaar groeipijn verder.

Begin niet met alles tegelijk. Kies het signaal dat je klant het hardst raakt, meestal de overdracht, en leg daar eerst vast wie wat doet en wanneer. Dat hoeft geen dik handboek te zijn. Eén pagina met de stappen, de eigenaar per stap en waar de informatie staat, lost vaak al de helft van de rest op.

Een proces dat niet meer past, is geen teken dat je het slecht hebt gedaan. Het is een teken dat je bedrijf verder is dan de manier waarop je werkt. Loop de vijf signalen deze week eens langs met twee of drie collega's: lijstjes, één persoon als knelpunt, overdracht, statusoverleg en inwerktijd. Scoor je er twee of meer, dan is dit het moment om je processen mee te laten groeien. Lead Innovation helpt ondernemers daarbij, zodat de volgende groeistap weer makkelijker wordt in plaats van zwaarder.

Wil je meer weten over monday.com?

Het team van Lead Innovation aan het werk