Naar de inhoud
Blogs Best-practices

Begin je procesverbetering bij de wrijving of bij de procestekening?

Begin je procesverbetering bij de wrijving of bij de procestekening?

Begin je procesverbetering bij de wrijving of bij een complete tekening van A tot Z? Bijna elke ondernemer stelt die vraag op het moment dat het werk niet meer soepel loopt. Het eerlijke antwoord is allebei, maar dan wel in een vaste volgorde. Wie die volgorde omdraait, verliest maanden. Wie halverwege stopt, repareert het verkeerde.

Je merkt het meestal pas als het al een tijdje speelt. Klussen blijven langer liggen dan nodig. Een offerte gaat de deur uit en daarna weet niemand wie de opvolging doet. Iets valt tussen verkoop en uitvoering in, en de klant belt drie dagen later om te vragen hoe het ervoor staat. Je voelt dat er tijd weglekt, maar je kunt niet precies aanwijzen waar. Daarom wil je het efficiënter maken. Alleen weet je niet waar je moet beginnen.

Op dat punt zie je twee reflexen. De eerste: alles in kaart brengen. Je wilt elk proces in het bedrijf uittekenen, van de eerste klantvraag tot de laatste factuur, zodat je het complete plaatje hebt. Dat voelt grondig. In de praktijk ben je maanden bezig en verandert er in de tussentijd niets op de werkvloer. Je team ziet dat er workshops gehouden worden en blijft ondertussen met dezelfde ergernissen werken.

De tweede reflex is precies het omgekeerde. Je ziet waar het wringt en je repareert dat stukje meteen. Een extra controle, een nieuw lijstje, een automatisering. Dat voelt daadkrachtig en levert in de eerste weken soms ook wat op. Maar na een paar maanden duikt hetzelfde probleem ergens anders op, in een andere vorm. Dan heb je er een controle bij en is het probleem nog steeds niet weg. Beide reflexen zijn begrijpelijk, maar ze lossen allebei maar de helft op.

Waar het pijn doet, ontstaat het zelden

De wrijving vertelt je welk proces je als eerste aanpakt. Meer niet. Kies een proces dat veel tijd kost, dat frustratie oplevert, of waar iedereen in je team meteen over begint als je vraagt waar het niet lekker loopt. Daar zit de meeste winst. En daar krijg je je mensen ook het snelst mee, omdat ze zelf al weken over dat ene ding klagen. Dan hoef je ze nergens van te overtuigen.

Daarna moet je de reflex weerstaan om meteen te gaan repareren. Daar gaan de meeste bedrijven de fout in. De plek waar het pijn doet, is vaak niet de plek waar het probleem ontstaat. Een klacht over trage levering kan beginnen bij een onduidelijke intake twee afdelingen eerder. Een stapel openstaande vragen bij de administratie kan beginnen bij een stap waar niemand zich verantwoordelijk voor voelt.

Bij een klant leek het onlangs alsof een proces gewoon veel te veel stappen had. De logische reactie was gaan schrappen. Toen we het hele proces uittekenden, bleek dat het probleem niet het aantal stappen was. Er was één stap waar niemand eigenaar van was. Elke vraag die daar binnenkwam, bleef liggen tot iemand anders hem toevallig oppakte. Als je alleen naar het ene knelpunt kijkt, zie je dat nooit. Hadden we die stappen geschrapt, dan was het proces korter geworden en was dezelfde vraag nog steeds blijven liggen. Alleen sneller.

De volgorde is dus eenvoudig. Laat de wrijving bepalen welk proces je kiest. Teken dat ene proces daarna wel helemaal uit, van A tot Z. Pas als je snapt waar het misgaat, ga je bouwen. Pak in die eerste week dus geen nieuwe tool, extra controle of ander lijstje.

Vijf vragen per stap

Uittekenen klinkt groter dan het is. Je hebt geen speciale software nodig en ook geen dikke procesmap. Een whiteboard of een groot vel papier en een uur met de mensen die het werk echt doen, is genoeg. Het verschil zit in wat je per stap vraagt. Met vijf vragen kom je een heel eind, en samen laten ze precies zien waar het werk blijft hangen.

Het kader: wat, tijd, eigenaar, wachten, nodig

Per stap vraag je: wat gebeurt hier precies? Hoeveel tijd kost het? Wie is de eigenaar? Op wie wacht je? En wat heb je nodig om door te kunnen? De eerste twee vragen beschrijven het werk. De laatste drie laten zien waar het vastloopt. Bij de meeste ondernemers met een team van tien tot dertig mensen gaat het fout bij de eigenaar of bij het wachten, zelden bij het werk zelf.

Als je dat consequent doet, zie je ineens alles. Je ziet stappen die niemand nodig heeft, die er ooit in zijn geslopen en nooit meer zijn weggehaald. Je ziet wachttijden die op papier onzichtbaar zijn, maar die in de praktijk dagen kosten. En je ziet mensen die hetzelfde werk doen, alleen elk op hun eigen manier. Dat gebeurt vaker dan je denkt.

Let er wel op wie er aan tafel zit. Teken je het proces alleen met leidinggevenden, dan krijg je hoe het zou moeten lopen, niet hoe het loopt. Haal de mensen erbij die de stappen dagelijks uitvoeren. Zij weten welke mail altijd te laat komt en welk formulier niemand invult.

Eén proces per week, niet alles tegelijk

Het tweede waar het misgaat is de reikwijdte. Zodra ondernemers zien hoeveel één tekening oplevert, willen ze het hele bedrijf tegelijk doen. Dan ben je maanden bezig en verandert er in de tussentijd niets. Doe liever één proces, bijvoorbeeld één per week. De eerste versie hoeft niet perfect te zijn, hij moet laten zien waar het misgaat. Een tekening met gaten waar je mee aan de slag gaat, levert meer op dan een perfecte tekening die in een la ligt.

Reken het na. Eén proces per week, een paar maanden volhouden, en je hebt de tien of twaalf processen die er echt toe doen allemaal een keer onder handen gehad. Dan ben je al veel verder dan de meeste bedrijven. Elk proces dat je oplost, maakt het volgende ook makkelijker, omdat je team inmiddels weet hoe het gaat en zelf met knelpunten komt.

De wrijving wijst aan waar je begint. De tekening van A tot Z laat zien wat er echt misgaat. Pas daarna ga je bouwen. Ondernemers die deze volgorde aanhouden, hoeven geen grote verbetertrajecten te starten. Ze kiezen deze week één proces waar het team over klaagt, tekenen het met vijf vragen per stap uit en lossen de echte oorzaak op. Merk je dat het in je eigen bedrijf wringt maar weet je niet welk proces eerst moet? Bij Lead Innovation doen we die eerste tekening graag samen met je.

Wil je meer weten over monday.com?

Het team van Lead Innovation aan het werk